Weblog
Harry van Bommel

Vandaag heb ik samen met mijn collega Krista van Velzen Kamervragen gesteld over het nucleaire verdrag dat gesloten is tussen de Verenigde Staten en India

Update: antwoord van 5 oktober 2007.

Vragen van de leden Van Velzen en
Van Bommel (beiden SP) aan de
minister van Buitenlandse Zaken over
het nucleair verdrag tussen de
Verenigde Staten en India.
(Ingezonden 17 september 2007)

1
Deelt u de mening dat de bouw van
de Indiase atoomonderzeeër, die
uitgerust zou kunnen worden met
ballistische raketten, voorzien van
een kernkop, een slechte en zeer
ongewenste ontwikkeling is? Indien
neen, waarom niet? Bent u bereid er
bij de Indiase regering op aan te
dringen af te zien van de bouw van
de atoomwapenonderzeeër? Zo ja, op
welke wijze? Indien neen, waarom
niet?(1)

2
Deelt u de mening dat het
«Agreement for cooperation between
the goverment of the United States of
America and the goverment of India
concerning peaceful uses of nuclear
energy» (123 verdrag) door middel
van het beschikbaar stellen van
nucleair materiaal de al bestaande
nucleaire wapenwedloop versterkt?
Indien neen, waarom niet?

3
Herinnert u zich uw antwoorden op
vragen over de nucleaire
overeenkomst tussen India en de
VS?(2) Impliceert de zin in uw
antwoord op vraag 6 dat u het risico
van een kernwapenproliferatie en
wellicht een wapenwedloop
accepteert omwille van de gevaren
van een klimaatverandering? Zo ja,
kunt u dat toelichten? Deelt u de
mening dat er met andere middelen
naar CO2-reductie moet worden
gestreefd in plaats van de riskante
nucleaire proliferatie, temeer daar
deze redenering ook door andere
potentiële kernwapenlanden zou
kunnen worden gebruikt en daarmee
een rem op proliferatie van
kernwapentechnologie wordt
weggenomen? Bent u bereid deze
redenering te herroepen? Indien
neen, waarom niet?

4
Wanneer krijgt u duidelijkheid over
de inhoud van een deel van het 123
verdrag, waaronder de bepalingen
gericht op beëindiging van het
verdrag en verwerving van nucleaire
brandstof?

5
Wanneer verwacht u dat de Nuclear
Supplier Group (NSG) het 123
verdrag zal bespreken?

6
Bent u bereid de Kamer hierover
tijdig te informeren, opdat de
Nederlandse inzet in de Kamer kan
worden besproken?

7
Verstaat u onder de nog af te sluiten
«waarborgen overeenkomst» tussen
India en de International Atomic
Energy Agency (IAEA) een
«alomvattende waarborgen
overeenkomst» («Full-Scope
Safeguards Agreement»), of iets
anders? Kunt u dat toelichten? Bent u
voornemens om genoegen te nemen
met een minder stringente
«waarborgen overeenkomst» dan
gebruikelijk? Zo ja, waarom, wat
houdt die dan in en zo ja, hoe
verhoudt zich deze overeenkomst
tot de eisen die aan het
atoomenergieprogramma van Iran
worden gesteld?

8
Bent u bereid om, gezien de
waarnemerstatus van de EU bij de
NSG, het 123 verdrag op de agenda
van de RAZEB in Lissabon op
22 september a.s. in te brengen?
Indien neen, waarom niet?

9
Heeft de Amerikaanse regering
contact opgenomen met de
Nederlandse regering in verband met
de wijziging van de NSG-regels voor
het 123 verdrag? Zo ja, wat is er
besproken?

10
Deelt u de mening dat het werk van
de speciaal vertegenwoordiger van
het kernstopverdrag voor ratificatie
van het teststopverdrag ernstig
ondermijnd wordt door het 123
verdrag?

Noten:
1 Dagblad De Pers, 11 september 2007, «India
werkt aan atoomonderzeeër».
2 Aanhangsel Handelingen nr. 2535,
vergaderjaar 2006–2007. Antwoord op vraag 6
«Ook komt de nucleaire overeenkomst
tegemoet aan de snelgroeiende Indiase
energiebehoefte, zonder gebruik te maken van
fossiele brandstoffen».

Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken). (Ontvangen
5 oktober 2007)

1
De bouw van een Indiase
atoomonderzeeër met nucleaire
ballistische capaciteiten zou
inderdaad een zorgelijke ontwikkeling
zijn. Navraag via onze ambassade in
New Delhi heeft echter niet geleid tot
een bevestiging van dit bericht.
Mocht ik de Indiase regering daarop
aanspreken, dan is er voor mij alleen
een politieke grond om bij de Indiase
regering aan te dringen om af te zien
van de bouw van een dergelijke
atoomonderzeeër. India is namelijk
geen partij bij het NPV en heeft geen
volkenrechtelijke verplichting tot
nucleaire ontwapening op zich
genomen.

2 en 10
Zoals al gesteld in mijn antwoorden
op eerdere vragen van het lid Van
Velzen, beschik ik nog niet over de
benodigde informatie om een
volledige appreciatie te kunnen geven
van de mogelijke effecten van de
civiele nucleaire samenwerking
tussen India en de VS.1

3
In mijn antwoord op vraag 6 wijs ik
op positieve elementen die de
beoogde nucleaire samenwerking
tussen de VS en India bevat. Naast
verdere inbedding van India in het
mondiale non-proliferatiestelsel en
onderwerping van een significant
deel van zijn nucleaire activiteiten aan
IAEA-supervisie, is ook de reductie
van de CO2-uitstoot een positief
element. India is een land met een
sterk groeiende energiebehoefte, die
thans voornamelijk wordt gevoed
door vervuilende fossiele
energiebronnen. India heeft behoefte
aan diversificatie van zijn
energievoorziening. Of kernenergie
hiervoor één van de opties is, is aan
de regering van India om te bepalen.
De planning is om energieopwekking
door kernenergie tussen nu en 2030
te laten groeien van 3% tot ten minste
15%, hetgeen zal resulteren in een
aanzienlijke verlaging van de
CO2-emissie.
Er is geen sprake van
kernwapenproliferatie. India bezit al
een kernwapen en levering van
proliferatiegevoelige technologieën
en goederen die ten gunste van het
Indiase militaire nucleaire
programma zouden kunnen worden
aangewend, zoals verrijkingsopwerkings-
en zwaar water
technologie en goederen, is expliciet
uitgesloten van de civiele nucleaire
samenwerking tussen India en de VS.

4, 5, 6 en 9
Uiteraard ben ik bereid de Kamer te
informeren over de ontwikkelingen
ten aanzien van de civiele nucleaire
samenwerking tussen de VS en India
en de besluitvorming in de NSG,
zoals ook al eerder is gebeurd.
Van 14 t/m 16 november a.s. vindt de
eerstvolgende NSG vergadering
plaats in Wenen. Na afloop hiervan
zal ik de Kamer nader informeren,
mochten de ontwikkelingen daartoe
aanleiding geven.
Overigens zal tijdens deze
vergadering geen besluitvorming
over een NSG-uitzondering voor
nucleaire samenwerking met India
plaatsvinden. De VS heeft
aangegeven pas een ontwerpvoorstel
te presenteren nadat de IAEA
Bestuursraad de
waarborgenovereenkomst tussen het
IAEA en India heeft goedgekeurd. De
eerstvolgende IAEA Bestuursraad
vindt ná deze NSG vergadering
plaats, en de onderhandelingen
tussen India en het IAEA moeten nog
beginnen.

7
Een alomvattende
waarborgenovereenkomst voor een
niet-kernwapenstaat betekent dat alle
nucleaire faciliteiten onder
IAEA-waarborgen dienen te worden
geplaatst. Dit is nooit de intentie
geweest van India en de Verenigde
Staten. Van begin af aan is
overeengekomen dat India een aantal
nucleaire faciliteiten zal aanmerken
als civiel en onder IAEAwaarborgen
zal plaatsen. Dit resulteerde in maart
2006 in het zogenaamde
scheidingsplan waarbij 14 nucleaire
faciliteiten zijn aangewezen als civiel;
deze zullen onder IAEA supervisie
worden geplaatst. De overige 8
faciliteiten zijn militair en maken geen
deel uit van de beoogde nucleaire
samenwerking tussen de VS en India.
India en het IAEA zijn nog niet
begonnen met de onderhandelingen
over een waarborgenovereenkomst.
Op dit moment is er dus geen
overeenkomst die ik kan beoordelen.

8
De Europese Commissie heeft een
waarnemersstatus bij de NSG. De EU
lidstaten zijn individueel lid van de
NSG.
Het «123 verdrag» werd niet
geagendeerd voor de informele Raad
Ontwikkelingssamenwerking op 21 en
22 september jl. in Lissabon (NB de
eerstvolgende RAZEB vindt plaats op
15 oktober a.s.). Nederland heeft de
civiele nucleaire samenwerking
tussen de VS en India al opgebracht
in EU-kader en zal dit blijven doen,
mocht daar aanleiding toe zijn.

Noot:
1 Aanhangsel Handelingen Tweede Kamer nr.
2535, vergaderjaar 2006-2007. Antwoorden op
vragen 1, 2 en 5.